Stacja demontażu a BDO: ewidencja krok po kroku

BDO — Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami — jest dla stacji demontażu systemem, w którym prowadzi się bieżącą ewidencję, a nie tylko miejscem, do którego raz w roku wysyła się sprawozdanie. Wszystko, co przyjmiesz i co z tego powstanie, ma tam swoje odzwierciedlenie.

Podstawą jest ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Jej art. 66 ust. 1 nakłada obowiązek prowadzenia bieżącej ewidencji odpadów, a art. 66 ust. 6 przesądza, że dokumenty ewidencyjne sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO — czyli że ewidencja prowadzona obok systemu nie jest ewidencją. Dla samej stacji dochodzi do tego ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Instrukcje obsługi systemu publikuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

1. Karta ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji

KEPWzE to jeden z dokumentów ewidencyjnych wymienionych w art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o odpadach, a jego wzór zawiera załącznik nr 5f do tej ustawy. Sporządzają go przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów. Jest podstawowym powiązaniem między konkretnym pojazdem a odpadami, które z niego powstały.

To rozróżnienie jest ważne i często się rozjeżdża. Ewidencja odpadów operuje kodami i masami. Ewidencja pojazdów operuje sztukami: marka, rok produkcji, masa pojazdu. Jeżeli te dwa zapisy prowadzi się niezależnie — jeden w BDO, drugi w zeszycie na warsztacie — po kilku miesiącach przestają się zgadzać, a uzgodnienie ich wstecz jest praktycznie niewykonalne.

2. Karty przekazania odpadów

Każde przekazanie odpadu następnemu posiadaczowi wymaga karty przekazania odpadu (KPO) — dokumentu z art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o odpadach — wystawianej w BDO. Dotyczy to wszystkiego, co opuszcza stację jako odpad: płynów, akumulatorów, opon, szyb, złomu.

Najczęstszy problem nie polega na tym, że karty nie ma, tylko że masy się nie domykają. Masa przyjętych pojazdów musi w rozsądnym przybliżeniu odpowiadać sumie: masy odpadów przekazanych, masy części przeznaczonych do ponownego użycia oraz stanu magazynowego. Jeżeli bilans nie domyka się o kilkanaście procent, jest to pierwsza rzecz, o którą zapyta kontrola.

3. Sprawozdanie roczne

Przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu mają obowiązek przedstawić dane o liczbie, masie, marce i roku produkcji przyjętych pojazdów oraz o masie odpadów poddanych odzyskowi lub przekazanych do unieszkodliwienia — wraz z danymi podmiotów, którym je przekazano.

Termin i adresata wyznacza art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach: sprawozdanie składa się do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. To nie jest 31 marca, którym posługuje się większość systemów w Europie — pomyłka o dwa tygodnie zdarza się regularnie.

Informacje o kodzie i masie odpadów powstałych w danym roku uzupełnia się na podstawie stanów magazynowych, kart przekazania odpadów i kart ewidencji. Innymi słowy: sprawozdanie nie jest osobnym zadaniem na marzec — jest sumą tego, co prowadziłeś przez cały rok. Jeżeli ewidencja bieżąca jest rzetelna, sprawozdanie jest kwestią godziny. Jeżeli nie, jest kwestią tygodnia zgadywania.

Gdzie dane rozjeżdżają się najczęściej

• Części do ponownego użycia nie są liczone. Zdemontowany alternator, który trafia na półkę i zostaje sprzedany, nie jest odpadem — ale jego masa opuściła pojazd. Jeżeli nigdzie tego nie odnotowujesz, bilans masy nie ma prawa się zgodzić.
• Data przyjęcia w BDO różni się od daty na zaświadczeniu. Dwa dokumenty dotyczące tego samego pojazdu, dwie różne daty — to zawsze rodzi pytania.
• Stan magazynowy jest szacowany. Bez ewidencji części sztuka po sztuce stan magazynowy na 31 grudnia jest zgadywany, a każde kolejne sprawozdanie dziedziczy ten błąd.

Co to znaczy dla Twojej stacji

Wspólnym mianownikiem wszystkich trzech problemów jest to samo: jeżeli magazyn prowadzisz na ilościach („alternator Golf V — 3 szt.”), nie da się powiedzieć, z którego pojazdu pochodzi który egzemplarz ani ile waży to, co jeszcze leży na półce.

W ELVPro każda część jest osobnym egzemplarzem powiązanym z pojazdem dawcą i ze swoją masą, więc to, co zostało zdemontowane, sprzedane i co nadal jest w magazynie, wynika z bieżącej pracy, a nie z rekonstrukcji na koniec roku. Dane potrzebne do KEPWzE i do sprawozdania czerpiesz z tego samego zapisu, który prowadzisz na co dzień.

Ten poradnik opisuje ogólne zasady prowadzenia ewidencji. Zakres obowiązków zależy od posiadanych decyzji i od profilu działalności — zweryfikuj go z instrukcjami BDO i właściwym urzędem marszałkowskim.